Όταν μια κοινωνική επιχείρηση υποβάλλει αίτηση χρηματοδότησης, προσλαμβάνει εργαζομένους και αναλαμβάνει την ευθύνη να πληρώνει μισθούς και εισφορές, βασίζεται στους δημοσιευμένους όρους της πρόσκλησης. Δεν μπορεί να σχεδιάζει με έναν κανόνα και να ελέγχεται αργότερα με έναν άλλον, κρυμμένο μέσα σε έναν κατάλογο ερωτήσεων και απαντήσεων. Δεν μπορεί η διοίκηση να αλλάζει το νόημα μιας προϋπόθεσης με την προσθήκη λίγων λέξεων και ύστερα να απαιτεί από τους φορείς Κ.ΑΛ.Ο. να αντιμετωπίζουν αυτή την προσθήκη σαν κανονική τροποποίηση της προκήρυξης.
Αυτό ακριβώς καταγγέλλουμε. Στην πρόσκληση για τη στήριξη κοινωνικών επιχειρήσεων στην Κεντρική Μακεδονία, το ειδικό αθροιστικό όριο των 18 ανθρωπομηνών για εργαζομένους με συγγενική σχέση προς μέλη του φορέα αναφέρεται σε εργαζομένους «μη μέλος/η του Φορέα». Στην εγκεκριμένη απάντηση 22 της 7ης Μαΐου 2025, η ίδια προϋπόθεση εμφανίζεται ξαφνικά να αφορά εργαζομένους «είτε μέλος/η είτε μη μέλος/η του Φορέα». Και στην απάντηση 23 η διεύρυνση εφαρμόζεται στο συγκεκριμένο παράδειγμα ενός εργαζομένου που είναι μέλος και της συζύγου του.
Αυτές οι λέξεις δεν είναι διευκρίνιση. Μεταβάλλουν ποιοι εργαζόμενοι συνυπολογίζονται στο όριο. Το ερώτημα είναι ευθύ: με ποια τροποποίηση της πρόσκλησης θεσπίστηκε αυτή η μεταβολή; Η απάντηση, από τα δημοσιευμένα κείμενα που εξετάσαμε, είναι εξίσου ευθεία: με καμία.
Ο συγκριτικός έλεγχος: μία πρόσκληση, πέντε τροποποιήσεις, η ίδια διατύπωση
Ο επίμαχος όρος βρίσκεται στις «Επισημάνσεις επί των δαπανών προσωπικού», για τις υποκατηγορίες 01.09 και 01.10, στην έντυπη σελίδα 27 της αναλυτικής πρόσκλησης. Ελέγξαμε την αρχική έκδοση και διαδοχικά την πρώτη έως την πέμπτη τροποποίηση. Το αποτέλεσμα δεν αφήνει περιθώριο να παρουσιαστεί η προσθήκη των συχνών ερωτήσεων ως αλλαγή που πέρασε αργότερα στην πρόσκληση.
| Δημοσιευμένο κείμενο | Ημερομηνία | Ποιους αναφέρει ο επίμαχος συγγενικός περιορισμός | Προστέθηκαν τα εργαζόμενα μέλη; |
|---|---|---|---|
| Αρχική πρόσκληση | 5/11/2024 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| 1η τροποποίηση | 23/4/2025 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| 2η τροποποίηση | 26/5/2025 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| 3η τροποποίηση | 1/12/2025 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| 4η τροποποίηση | 7/1/2026 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| 5η τροποποίηση | 30/1/2026 | Εργαζομένους μη μέλη του φορέα | Όχι |
| Έγγραφο συχνών ερωτήσεων και απαντήσεων | 7/5/2025 | Εργαζομένους «είτε μέλος/η είτε μη μέλος/η» | Ναι — μόνο στην απάντηση |
Οι ημερομηνίες και οι εκδόσεις προκύπτουν από την αναρτημένη ακολουθία της δράσης. Η σύγκριση του όρου στην αρχική πρόσκληση, στις πέντε τροποποιήσεις και στις απαντήσεις δείχνει ακριβώς πού εμφανίζεται η απόκλιση.
Ιδίως η χρονική ακολουθία είναι αποκαλυπτική: οι συχνές ερωτήσεις εγκρίθηκαν μετά την πρώτη τροποποίηση. Ακολούθησαν άλλες τέσσερις τροποποιήσεις της πρόσκλησης. Εάν η διοίκηση ήθελε πράγματι να διευρύνει τον συγγενικό περιορισμό ώστε να περιλαμβάνει και εργαζόμενα μέλη, είχε επανειλημμένα τη δυνατότητα να το γράψει στον ίδιο τον όρο. Δεν το έκανε.
Το σημείο των απαντήσεων που προκαλεί την αντίφαση
Στην ερώτηση 22 τίθεται το ζήτημα εάν μπορούν να επιδοτηθούν εργαζόμενοι που είναι ταυτόχρονα μέλη του φορέα Κ.ΑΛ.Ο. Η απάντηση ξεκινά με «Ναι». Στη συνέχεια, όμως, παρουσιάζει ως περιεχόμενο της πρόσκλησης έναν συγγενικό περιορισμό που περιλαμβάνει «είτε μέλος/η είτε μη μέλος/η». Η πρόσκληση, στο αντίστοιχο σημείο, γράφει «μη μέλος/η». Εδώ βρίσκεται η επίμαχη προσθήκη.
Η ερώτηση 23 δείχνει τις συνέπειές της. Περιγράφει φορέα που θέλει να προσλάβει ως νέο προσωπικό ένα μέλος του και τη σύζυγό του. Η απάντηση θεωρεί τις δαπάνες επιλέξιμες, αλλά θέτει ως προϋπόθεση το κόστος και των δύο μαζί να μην υπερβαίνει το κόστος 18 ανθρωπομηνών πλήρους απασχόλησης. Έτσι το κόστος του εργαζομένου μέλους προσμετράται σε όριο που, όπως είναι γραμμένη η πρόσκληση, αφορά εργαζομένους μη μέλη.
Δεν καταγγέλλουμε το ότι διευκρινίστηκε η δυνατότητα επιδότησης μισθωτής εργασίας μέλους, εφόσον πληρούνται οι λοιποί όροι. Καταγγέλλουμε ότι, ταυτόχρονα, διευρύνθηκε μέσα στην απάντηση ένας ειδικός περιορισμός χωρίς αντίστοιχη αλλαγή στο κείμενο της πρόσκλησης.
Δεν τροποποιείται η προκήρυξη με μια απάντηση
Η απόφαση της 7ης Μαΐου 2025 εγκρίνει κατάλογο συχνών ερωτήσεων και απαντήσεων με δηλωμένο σκοπό τη διευκόλυνση των υποψήφιων δικαιούχων. Δεν τιτλοφορείται ούτε εμφανίζεται ως τροποποίηση της αναλυτικής πρόσκλησης. Το γεγονός ότι το έγγραφο εγκρίθηκε επισήμως δεν εξαφανίζει τη διαφορά ανάμεσα στην ερμηνεία ενός δημοσιευμένου όρου και στην προσθήκη νέας κατηγορίας εργαζομένων στο πεδίο ενός περιορισμού.
Το Επιμελητήριο αμφισβητεί ρητά ότι η προσθήκη αυτή μπορεί, από μόνη της, να παράγει πρόσθετη νόμιμη δέσμευση εις βάρος δικαιούχου αντίθετη προς τη διατύπωση της πρόσκλησης. Αν υπηρεσία περικόψει επιδότηση εργαζομένου μέλους επικαλούμενη αποκλειστικά την απάντηση 22 ή 23, οφείλει να εξηγήσει ποιος συγκεκριμένος όρος της ισχύουσας πρόσκλησης της δίνει αυτό το δικαίωμα. Η επίκληση μιας απάντησης δεν αρκεί για να παρακαμφθεί το κείμενο που η ίδια η διοίκηση δημοσίευσε και διατήρησε σε όλες τις τροποποιήσεις του.
Η αντίφαση επιβεβαιώνεται και στην πέμπτη τροποποίηση, στα δικαιολογητικά πιστοποίησης της μισθολογικής δαπάνης: η σχετική υπεύθυνη δήλωση εξακολουθεί να αναφέρεται σε εργαζόμενο μη μέλος όταν περιγράφει τον συγγενικό περιορισμό. Ακόμη και το έγγραφο που ζητείται από τον δικαιούχο ακολουθεί την πρόσκληση, όχι τη διευρυμένη εκδοχή της απάντησης.
Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τις συνέπειες;
Μια ΚοινΣΕπ που απασχολεί ένα μέλος της και τη σύζυγό του δεν αποφασίζει για μισθούς πάνω στο χαρτί. Κάνει προσλήψεις, πληρώνει κάθε μήνα, αποδίδει εισφορές και υποβάλλει παραστατικά. Εάν κατά την πιστοποίηση της ανακοινωθεί ότι το κόστος του μέλους θα προστεθεί στο ειδικό συγγενικό όριο επειδή αυτό γράφτηκε στις συχνές ερωτήσεις, η αντίφαση μετατρέπεται σε πραγματική οικονομική ζημία.
Ποιος ενημέρωσε ρητά τους φορείς ότι η αναφορά «μη μέλος/η» της πρόσκλησης θα εφαρμοζόταν ως «είτε μέλος/η είτε μη μέλος/η»; Γιατί η διατύπωση δεν διορθώθηκε στη δεύτερη, στην τρίτη, στην τέταρτη ή στην πέμπτη τροποποίηση; Έχουν εκδοθεί απορρίψεις ή περικοπές με βάση τη διευρυμένη εκδοχή; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να δοθούν εγγράφως, δημόσια και χωρίς υπεκφυγές.
Το Επιμελητήριο απαιτεί άμεση αποκατάσταση
Το Επιμελητήριο Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας Ελλάδας ζητά από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τις αρμόδιες υπηρεσίες:
- Να αναγνωρίσουν ρητά την απόκλιση ανάμεσα στον όρο της πρόσκλησης και στη διατύπωση των απαντήσεων 22 και 23.
- Να προσδιορίσουν εγγράφως τη νομική βάση με την οποία θεωρούν ότι εργαζόμενο μέλος υπάγεται στο ειδικό αθροιστικό συγγενικό όριο, παρά τη ρητή αναφορά της πρόσκλησης σε εργαζόμενο μη μέλος.
- Να διορθώσουν τις επίμαχες απαντήσεις, εφόσον δεν υπάρχει τέτοια βάση, και να ενημερώσουν με τον ίδιο σαφή τρόπο όλους τους δικαιούχους και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
- Να ελέγξουν εάν έχουν ήδη επιβληθεί περικοπές ή απορρίψεις με αποκλειστικό έρεισμα αυτή τη διευρυμένη διατύπωση και να επανεξετάσουν τις σχετικές περιπτώσεις με βάση τους δημοσιευμένους όρους της πρόσκλησης και την αιτιολογία κάθε ατομικής απόφασης.
Η ασάφεια δεν μπορεί να χρεώνεται στον δικαιούχο
Δεν επιτρέπεται μια κοινωνική επιχείρηση να σηκώνει το κόστος μιας αντίφασης που δημιούργησε η ίδια η διοίκηση. Έξι διαδοχικές εκδόσεις της πρόσκλησης περιορίζουν τον επίμαχο όρο σε εργαζομένους μη μέλη. Μία απάντηση προσθέτει και τα μέλη. Αυτή είναι η πραγματικότητα των εγγράφων και δεν σβήνεται με γενικές αναφορές στη «διευκρίνιση» των όρων.
Η Περιφέρεια οφείλει να πει καθαρά ποιο κείμενο εφαρμόζει, γιατί το εφαρμόζει και τι θα πράξει για όσους ενδεχομένως ζημιώθηκαν. Οι κανόνες μιας δημόσιας χρηματοδότησης δεν ξαναγράφονται σιωπηρά σε έναν κατάλογο απαντήσεων. Εφαρμόζονται όπως δημοσιεύθηκαν· και, όταν η διοίκηση θέλει να τους αλλάξει, αναλαμβάνει την ευθύνη να το κάνει ρητά.
Επιμελητήριο Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας Ελλάδας
Discover more from Επιμελητήριο Κ.Αλ.Ο.
Subscribe to get the latest posts sent to your email.